Ekonomiya at Lipunan

2026 National Budget, Huling Sinusuri: Alokasyon at Prayoridad Pang-Ekonomiya, Pinagtatalunan pa

MANILA — Habang papalapit ang deadline ng 2026 national budget, mainit pa rin ang mga diskusyon sa Kongreso tungkol sa kung saan dapat ilaan ang ₱6.3-trilyong pondo ng bansa para sa susunod na taon.

Nasa huling yugto na ngayon ng bicameral conference committee ang mga mambabatas, na nagtutugma sa mga bersyon ng budget ng Kamara at Senado. Kabilang sa mga pinagdedebatehan ang pondo para sa edukasyon, imprastruktura, at mga programang panlipunan.

Ayon sa Department of Budget and Management (DBM), layunin ng administrasyon na “balansehin ang fiscal sustainability at inclusive growth.” Sinabi ni Budget Secretary Amenah Pangandaman na mananatili sa 5.3% ng GDP ang fiscal deficit sa 2026, habang inaasahan ang pagtaas ng kita mula sa mga reporma sa buwis at mas maayos na pangongolekta.

“Tinitiyak naming bawat pisong ginagastos ay may katumbas na benepisyo sa sambayanang Pilipino,” pahayag ni Pangandaman sa budget briefing.

Pinakamalaking bahagi ng pondo ay mapupunta pa rin sa sektor ng edukasyon, na may halos ₱970 bilyon para sa Department of Education, mga state universities and colleges, at Commission on Higher Education. Sa kabilang banda, mananatiling malaki ang alokasyon para sa Build Better More infrastructure program na aabot sa ₱1.4 trilyon o 5.6% ng GDP.

Gayunman, ilang senador at ekonomista ang nagpahayag ng pangamba sa lumalaking bahagi ng pambansang utang sa kabuuang badyet. Babala ni Sen. Sherwin Gatchalian, “Kapag patuloy na lumaki ang debt servicing, mababawasan ang kakayahan ng gobyerno na tumugon sa mga krisis panlipunan at pang-ekonomiya.”

Tinututukan din sa Senado ang posibleng dagdag-pondo para sa kalusugan at seguridad sa pagkain, lalo na’t patuloy ang epekto ng El Niño at mabagal ang pagbangon ng agrikultura.

Giit ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr., dapat sumalamin ang 2026 budget sa “economic transformation agenda” ng administrasyon sa pamamagitan ng pagpapalago ng trabaho, pamumuhunan, at suporta sa mga mahihirap na sektor.

Inaasahang matatapos ang bicameral deliberations bago ang kalagitnaan ng Nobyembre upang mapirmahan ang General Appropriations Act bago matapos ang taon — para tuloy-tuloy ang operasyon ng gobyerno pagsapit ng Enero 1, 2026.

Mga Pinagmulan: