Palawan, Pilipinas — Isang underwater drone na pinaniniwalaang galing China ang muling natagpuan ng mga lokal na mangingisda sa baybayin ng Linapacan, Palawan, noong huling linggo ng Setyembre 2025. Ang insidente ay nagdulot ng mga tanong hinggil sa maritime surveillance at seguridad ng bansa, lalo na sa sensitibong West Philippine Sea.
Natagpuan ng mga Mangingisda
Ayon sa ulat ng Philippine Coast Guard (PCG), ang mga mangingisda mula sa Sitio Tapic, Brgy. New Colaylayan, Linapacan, ay nakakita ng isang metalikong bagay na lumulutang malapit sa kanilang bangka. Nang kanilang hatakin, tumambad ang isang underwater drone na tinatayang 12 talampakan ang haba, may sensors at electronic equipment.
Ipinasa agad ito ng mga mangingisda sa PCG station sa Palawan para sa imbestigasyon. Sa kasalukuyan, isinailalim ito sa technical analysis upang matukoy ang pinagmulan at layunin ng naturang device.
May Markang Tsino
Base sa pagsusuri, may mga Chinese characters at serial number sa bahagi ng drone — partikular sa “CTD (Conductivity-Temperature-Depth)” sensor na ginagamit sa oceanographic data gathering. May mga indikasyon din na matagal na itong nasa ilalim ng dagat, batay sa corrosion at sira sa ilang bahagi ng katawan.
Ayon sa mga ulat ng GMA News, posible itong bahagi ng autonomous underwater vehicle (AUV) na ginagamit sa scientific research o military reconnaissance.
Hindi Ito Unang Beses
Hindi ito ang unang pagkakataon na nakarekober ang bansa ng ganitong kagamitan. Mula pa noong 2022, mahigit sampung underwater drones ang nakuha sa iba’t ibang rehiyon kabilang ang Ilocos Norte, Zambales, Cagayan, at Masbate. Ilan sa mga ito ay may component na konektado sa mga kumpanyang nakabase sa China, ayon sa Philstar.
Posibleng Layunin: Research o Reconnaissance?
Bagama’t sinasabi ng ilang eksperto na maaaring pang-agham lamang ang gamit ng mga drone na ito — tulad ng pag-aaral ng temperatura at salinity ng dagat — may posibilidad din itong may military purpose. Ang ganitong datos ay kritikal sa submarine navigation at anti-submarine warfare, kaya’t pinangangambahang ginagamit ito para sa mapping ng ilalim ng dagat ng West Philippine Sea.
Ayon sa isang ulat ng Army Recognition, ang mga AUV na ito ay kadalasang ginagamit sa covert operations, dahil hindi agad napapansin ng mga barko o radar systems.
Epekto sa Relasyon ng Pilipinas at China
Nagpapatindi ang ganitong mga insidente ng tensyon sa pagitan ng Maynila at Beijing, lalo na’t paulit-ulit nang nagpahayag ng pagkabahala ang gobyerno hinggil sa mga “hindi awtorisadong” aktibidad ng China sa loob ng Exclusive Economic Zone (EEZ) ng Pilipinas.
Nanawagan naman ang PCG sa publiko na agad ireport ang mga kahina-hinalang bagay na makikita sa dagat at ipinangako nilang paiigtingin pa ang maritime domain awareness ng bansa sa tulong ng mga kasosyong bansa tulad ng Japan at Estados Unidos.
Ano ang Dapat Gawin
-
Masusing forensic analysis upang matukoy ang eksaktong pinagmulan at misyon ng drone.
-
Mas matatag na batas sa pag-regulate ng foreign research activities sa karagatan ng Pilipinas.
-
Pagpapaigting ng maritime surveillance gamit ang mga modernong teknolohiya.
-
Mas malaking suporta sa lokal na research agencies para sa sariling oceanographic monitoring.
